صائن الدين على بن تركه

10

شرح نظم الدر ( شرح قصيده تائيه ابن فارض ) ( فارسى )

مخصوص است « 1 » ؛ « حسن خدا داده را حاجت مشاطه نيست » « 2 » به زيورها بيارايند وقتى خوبرويان را * تو بىزيور چنان خوبى كه زيورها بيارايى و هر چند بسى از اولياى عالىجناب و علماى حقايق مآب ، اين شيوه سپردند و به دستيارى كمال ذوق ، و پايمردى وفور وجد ، سماط انبساط اين‌گونه سخن را بر مسترشدان مراحل طلب ، و سرگشتگان قوافل درد و تعب گستردند ، امّا گويا در كام ذوق ايشان ، هيچ مزهء ابيات رحيق آيات و اشعار سكر « 3 » شعار شيخ محقّق ، كان گوهر ظرافت و گوهر كان ولايت ، شيخ شرف الدين عمر « 4 » المعروف بابن الفارض المصرى - قدّس اللّه سرّه - كه بىشايبهء تكلّف ، آيتى است از سورهء شعرا ، بلكه سورتى است از كتاب اعجاز بلغا ، ندارد . « 5 » لفظ كأنّ معاني السّكر تسكنه * فمن تحفّظ بيتا منه لم يفق إذا ترنّم شاد لليراع به * لاقى المنايا بلا خوف و لا فرق و إن تمثّل صاد للصّخور به * جادت عليه بعذب غير ذي رنق « 6 » و درّ منظوم حقايق ، يعنى قصيدهء موسومه به « نظم الدّر » « 7 » واسطهء عقد آن نظم نامدار است ، با وجود آنكه در رقّت تغزّل ، حكايت از « 8 » « قلائد درّ في نحور الكواعب » مىكند و در جزالت الفاظ و رعايت صنايع بديعى ، هر بيتى از آن ، خزانه‌اى است از غرايب جواهر ترصيع ( 2 الف ) و بدايع اجناس تجنيس ، بلكه هر مصراعى « 9 » از آن ، بابى است از نوادر كنايت و تعريض و لطائف مماثله و تقسيم ، در احتياز درر معانى بحرى است طويل ، و در احتواى غرر حقايق عقدى است كامل . « 10 » ورقى باز كردم از سخنش * زير هر توى آن سخن تويى است *

--> ( 1 ) . فر : + مصرع ؛ مل : + ع . ( 2 ) . فر : + بيت ؛ مل : + نظم . ( 3 ) . فر : شكر . ( 4 ) . فر ندارد . ( 5 ) . فر : + شعر ؛ مل : + نظم . ( 6 ) . ال تب : رتق . ( 7 ) . تب : نظم الدّرر . ( 8 ) . فر : + مصراع ؛ مل : + ع . ( 9 ) . فر : مصرعى . ( 10 ) . فر : + بيت ؛ مل : + نظم .